Verslag: Vogelexcursie Oostvaardersplassen

VERSLAG VOGELEXCURSIE OOSTVAARDERSPLASSEN
donderdag 16 oktober 2025 | Vogelwerkgroep KNNV-Amersfoort
Verslag Kees Quaadgras; foto’s Maurits Koenen en Hans van Zummeren

Op de dag dat Frans in Den Haag wreed volk dat Puttertjes water liet putten moest evrwerken, vertokken Hans, Peter, Maurits, Elly, Marian, Geert, Evert Jan, Paul, Ingrid en Kees vanaf de carpoolplaats Leusden om mogelijk Putters in vrijheid te ontmoeten.

In ieder geval zouden we op afstand grote grazers ontmoeten, zoals Edelherten, Konikpaarden en Heckrunderen, die in de Oostvaardersplassen rondlopen. Sinds 2018 hebben zij alleen de pech of het geluk als zij te veel nakomelingen krijgen, dat zij verplaatst moeten worden of door afschot gedood worden om overleving van deze dieren in de winter te vergroten. En door nieuw beleid is er een grote kans dat door dit beleid er meer biodiversiteit gaat ontstaan!

Bij de dijk van het Nijkerkernauw zijn we gestopt. Waar we vandaag ook de auto uitkwamen, de Cettizanger verwelkomde ons. Hoe anders was dat in 1973 toen het eerste broedgeval van de Cettizanger in Nederland werd vastgesteld. In het Nijkerkernauw bleek boekenkennis nodig te zijn om te weten of we een Kuifduiker of een Geoorde fuut zagen. Daarna in de regen een rondje gereden in het noordwesten van de polder Arkemheen / Putterpolder.

Doorgereden naar de Grote Praambult, waar je met zon in de rug een prachtig overzicht hebt over de oostkant van de Oostvaardersplassen. Daarna doorgereden richting kijkhut Grauwe Gans en de auto’s geparkeerd langs de Knardijk en uitgekeken op de Hoekplas. Helaas daar tegenlicht, zodat de eenden en steltlopers moeilijker met de verrekijker te determineren waren, en hoe fijn is het dan niet dat er enkele telescopen zijn!

Ik weet niet of de Hoekplas, waar het water erg laag stond, ook een moeras ‘reset’ heeft gekregen. Waar een reset plaats vond, heeft SBB het waterpeil een aantal jaren laag gehouden en is een deel drooggevallen, waardoor het rietmoeras zich weer kan herstellen. Nu kan het regenwater de plas weer gaan vullen en gaat het waterpeil omhoog. Zo waren er meerdere nieuwe natuurontwikkelingen in dit gebied.

De wandeling naar de kijkhut Grauwe Gans was over een soort van dijkje met struwelen en rietkragen, zodat je niet gezien werd door de watervogels. Op het dijkje waren enkele van ons met Natuurhistorische genen, want ook de paddenstoelen werden opgemerkt! Wat een mooie namen hebben deze, zoals de Prachtvlamhoed. In de kijkhut was een snelle Waterral gezien en ook waren er grote aantallen Bergeenden, die met hun snavel in de bodem woelden. Wat verderop zwiepten een schaar Kluten met hun snavels van links naar rechts of omgekeerd door het water en een zwerm Goudplevieren vulde de prachtig bewolkte lucht, die weerspiegelt werd in het water. Het geluid van de Goudplevieren en het beeld van vlak water met een schoon gewassen lucht gaf een ‘soort van eilandgevoel’.

In het Buitencentrum Oostvaardersplassen, Nationaal Park Nieuw Land, werd het nodige genuttigd en met de koffie in de hand werd vastgesteld dat de Rosse franjepoot helaas gevlogen was. Ook al was er geen Zeearend te spotten, er werd er een wandeling gemaakt naar kijkhut De Zeearend. In een paal bij de kijkhut werd een vleermuis gevonden. Door te krabben tegen het hout was het diertje te verleiden om zich iets beter te laten zien.

Voordat we huiswaarts gingen hoorde ik dat menigeen een heerlijke dag gehad had in dit mooie gebied, waarvan men zegt dat de natuur dit gebied vijftig jaar geleden geschapen heeft!

Op de weg terug zagen we vanuit de auto van Paul geen vogels, maar wel vogelaars allen in de lucht turen. Dan zou je als echte vogelliefhebber toch wel een raam in het dak van de auto willen hebben, want alleen buiten zagen we drie Zeearenden vliegen, de vliegende deuren die hier ongeveer twintig jaar geleden voor het eerst gingen broeden.

De volgende vogels hebben we gehoord of gezien: